Teknoparklarda Şirket Kurma Rehberi: Vergi ve SGK Muafiyetleri

Teknoloji odaklı bir girişim başlatırken şirketinizin önündeki en kritik virajlardan biri vergi ve personel maliyetlerini en baştan planlamaktır. Yazılım ve Ar-Ge alanındaki girişimler için Teknoparklar (Teknoloji Geliştirme Bölgeleri) vergi ve SGK kolaylıkları sunmaktadır ve bu avantajların büyük bölümü belirli kurallara bağlanmış olup, şimdilik 31 Aralık 2028’e kadar geçerli olduğunu unutmamak gerekmektedir.

Bu rehberde; teknoparkta şirket kurmanın getirdiği teşvikleri, bu imkânlardan yararlanma şartlarını ve yapının Ar-Ge merkezi modelinden hangi noktalarda ayrıldığını sade bir dille ele alıyoruz.

🚀 Hızlı Bakış

• Kurumlar vergisi istisnası: Teknoparkta yürüttüğünüz yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettiğiniz kazanç, 31.12.2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır.

• Personel teşvikleri: Bölgedeki Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi stopajı terkin edilir ve SGK işveren hissesinin yarısı Hazine tarafından karşılanır.

• KDV istisnası: Bölgede ürettiğiniz belirli türdeki yazılımların teslim ve hizmetleri KDV’den istisnadır; bu istisnanın dayanağı KDV Kanunu’dur.

• Ar-Ge merkezi farkı: Teknoparkta asgari personel şartı yokken, Ar-Ge merkezi için en az 15 (tasarım merkezi için 10) tam zaman eşdeğer personel gerekir.

Teknopark Nedir, Hangi Kanuna Dayanır?

Teknoparklar, 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu çerçevesinde kurulan ve yönetici şirket tarafından işletilen bölgelerdir. Bölgede faaliyet göstermek için yönetici şirketle kira sözleşmesi yapmanız ve projenizin Ar-Ge veya yazılım niteliği taşıdığının onaylanması gerekir. Bölgedeki istisnaların neredeyse tamamı “münhasıran bölge içindeki faaliyet” şartına bağlıdır. 

Bir teknoparkta şirket kurup vergi avantajlarından yararlanabilmek için temel olarak şu iki adımı tamamlamanız gerekir:

1. Yer Kiralamak: Yönetici şirketle resmi bir kira sözleşmesi imzalayarak bölge içinde fiziksel bir ofis sahibi olmak.

2. Proje Onayı Almak: Yürüteceğiniz faaliyetin (yazılım, Ar-Ge veya tasarım) teknopark kriterlerine uygun olduğunu komisyona onaylatmak.

Bahsettiğimiz "münhasıran bölge içindeki faaliyet" kuralı tam da bu noktada devreye girer: Sağlanan vergi ve SGK indirimlerinin geçerli olabilmesi için, işlerin yalnızca ve sadece bu bölgede (ofiste) yürütülmesi esastır. Bölge dışından ya da farklı alanlardan yürütülen rutin işler bu kapsamın dışında kalır.

Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi İstisnası

Teknopark bünyesindeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge projelerinizden sağladığınız net kâr üzerinden 31 Aralık 2028 tarihine kadar Gelir veya Kurumlar Vergisi ödemezsiniz.

İstisnanın doğru uygulanması için gelirlerin kaynağına ve maliyetlerin net kâra etkisine dikkat etmek gerekir:

• Yalnızca Kapsamdaki İşler: Muafiyet, sadece teknopark sınırları içinde yürüttüğünüz onaylı Ar-Ge ve yazılım projelerinden sağladığınız kârı kapsar; bölge dışındaki veya kapsam dışı rutin ticari faaliyetlerden elde edilen gelirler bu avantaja dahil edilemez.

• Maliyetlerin Düşülmesi: Projeye özel tüm harcama ve maliyetler toplam hasılattan düşüldükten sonra geriye kalan net kârın tamamı vergiden muaf tutulur.

⚠️ Teknopark dışındaki faaliyetlerden elde ettiğiniz ticari kazançlar, danışmanlık gelirleri ve standart ürün satışları istisnanın dışındadır. Bölge içi ve bölge dışı gelirleri yasal defterlerinizde ayrı hesap kodlarında takip etmelisiniz.

💡 Üstad Hatırlatma: İstisnaya konu kazancınız belirli bir tutarı aştığında, 4691 sayılı Kanun kapsamında bu tutarın bir kısmını girişim sermayesi fonlarına aktarma yükümlülüğü doğabilir. Aktarım yapılmazsa ilgili yıl için istisnadan yararlanamazsınız. Güncel eşik ve oranı mali müşavirinizle mutlaka teyit edin.

Personel Teşvikleri

1. Gelir Vergisi Stopaj Teşviki

Teknoparkta yürüttüğünüz Ar-Ge, tasarım veya yazılım projelerinde görev alan personelinizin maaşları üzerindeki gelir vergisi yükü tamamen ortadan kaldırılır. Personelin doğrudan bu çalışmalara karşılık aldığı ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi, muhtasar beyanname üzerinden terkin edilerek ödenmez.

Uygulamada dikkate alınması gereken temel kurallar ve kısıtlar şunlardır:

• Asgari Ücret Matrahı: Teşvik, personelin maaşından öncelikle tüm çalışanlar için geçerli olan asgari ücret vergi istisnası düşüldükten sonra kalan vergi tutarına uygulanır.

• Ücret Tavanı: Gelir vergisi stopajı muafiyeti, personelin brüt asgari ücretin 40 katına kadar olan maaş kısmı için geçerlidir.

• Bölge İçi Çalışma Şartı: Muafiyet sadece personelin teknopark sınırları içindeki (veya izin verilen uzaktan çalışma kapsamındaki) mesaisine denk gelen ücreti için hesaplanır.

• Destek Personeli Oran Sınırı: Teşvikten faydalanabilecek destek personeli (idari işler, muhasebe vb.) sayısı, toplam Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının %10’unu geçemez. Ancak toplam personel sayısı 15 ve altında olan küçük firmalar için bu destek personeli oranı %20 olarak uygulanır.

2. SGK İşveren Hissesi Desteği

Teknoparkta çalışan personelin sigorta prim yükünü azaltmak amacıyla işveren hissesinin %50’si Hazine tarafından karşılanır. Ancak mali operasyonları yürütürken bu desteğin hukuki altyapısına ve SGK bildirim sürecine dikkat etmek gerekir.

Uygulamada öne çıkan temel başlıklar şunlardır:

• Dayanak Kanun: Bu destek doğrudan 4691 sayılı Teknopark Kanunu'na değil; atıf yoluyla 5746 sayılı Ar-Ge Kanunu'nun 3. maddesine dayanır.

• Stopaj Teşviki ile Bağlantı: Destek, yalnızca gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanan Ar-Ge, tasarım ve kapsama giren destek personeli için geçerlidir.

• SGK Bildirim Usulü: Prim indiriminden faydalanabilmek için aylık prim ve hizmet belgelerinin (veya MPHB) SGK tarafından bu teşvike özel tanımlanmış kanun numarası seçilerek bildirilmesi şarttır.

3. Damga Vergisi İstisnası

Teknoparkta yürütülen Ar-Ge, tasarım ve destek faaliyetleri kapsamında düzenlenen evraklar üzerinde önemli bir maliyet avantajı sağlanır. Özellikle personel maaş ödemelerinde düzenlenen ücret bordroları, brüt asgari ücretin 40 katına kadar olan kazanç kısımları için damga vergisinden tamamen muaftır.

Uygulama sürecinde dikkat edilmesi gereken detaylar şunlardır:

• Maaş Bordroları: Doğrudan çalışanların aylık bordrolarına yansıyan damga vergisi kesintisi bu istisna sayesinde sıfırlanır.

• Proje Evrakları: Personel dışındaki diğer proje sözleşmeleri, taahhütnameler veya iş akdi kâğıtları için istisnanın kapsamı değişebileceğinden, bu tür belgelerin mali müşavir eşliğinde tek tek incelenmesi önerilir.

4. KDV İstisnası

Teknoparklarda sunulan teknolojik ürün ve hizmetlerin satışında önemli bir KDV avantajı sağlanır. Bölgede geliştirip ürettiğiniz;

• Sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları,

• Sektörel yazılımlar, internet ve mobil uygulamalar,

• Oyunlar ve askeri komuta kontrol yazılımları

gibi yazılım türlerinin teslimi ve bunlara ait hizmetler, kazancınızın vergiden muaf olduğu süre boyunca KDV’den istisnadır.

Bu teşvikin arkasındaki hukuki dayanak 4691 sayılı Teknopark Kanunu değil, doğrudan KDV Kanunu’nun geçici 20. maddesidir.

Uygulama sürecinde dikkat edilmesi gereken kritik detaylar şunlardır:

• Fatura Ayrıştırması: Fatura keserken yazılım bedeli ile (eğer varsa) bakım, destek veya danışmanlık gibi hizmet bedelleri birbirinden net bir şekilde ayrılmalı ve faturada ayrı satırlar olarak gösterilmelidir. Eğer bu ayrım yapılmazsa, toplam bedel üzerinden genel oranda KDV hesaplanır.

• Bölgede Üretim Şartı: İstisnanın geçerli olabilmesi için yazılımın münhasıran teknopark içindeki ofiste üretilmiş olması şarttır. Şirketin bölge dışındaki merkez veya şubelerinde geliştirilen yazılımlar bu kapsam dışındadır.

• Makine ve Teçhizat Alımları: Bunların haricinde, yine KDV Kanunu’nun 13/m maddesi gereğince; teknoparklarda yalnızca Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın alınan yeni makine ve teçhizat teslimleri de KDV'den muaftır.

5. Gümrük Vergisi İstisnası

Teknoparkta yürütülen Ar-Ge projeleri kapsamında dışarıdan temin edilmesi gereken özel donanım ve malzemeler için dış ticaret maliyetlerinde avantaj sağlanır. Projede kullanılmak üzere yurt dışından ithal edilen araştırma araç-gereçleri ve prototipler, gümrük vergisinden ve ilgili fon kesintilerinden muaf tutulabilir.

Bu süreçte dikkat edilmesi gereken en önemli husus prosedür ve zamanlamadır:

• Önceden Teyit Şartı: İthalat işlemine başlamadan önce, alınacak ekipmanların proje kapsamıyla birebir uyuştuğunu teknopark yönetici şirketi ve ilgili gümrük mevzuatı üzerinden mutlaka teyit etmeniz gerekir.

• Mali Müşavir ve Yönetici Şirket Uyumu: Sürecin sorunsuz ilerlemesi için gerekli izin evraklarının ithalat öncesinde eksiksiz hazırlanması, gümrükte yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçecektir.

Teknopark mı, Ar-Ge Merkezi mi?

İki model farklı kanunlara dayanır ve farklı işletmelere uygundur.

Şirketinizi Kurmadan Önce ve Sonra Yapmanız Gerekenler

• Projenizin Ar-Ge veya yazılım niteliği taşıdığından ve yönetici şirket tarafından onaylandığından emin olun.

• Bölge içi ve bölge dışı gelirleri ayrı hesap kodlarında takip edin.

• Personelin bölgedeki çalışma sürelerini düzenli olarak kaydedin. Bilişim personeli için uzaktan çalışma gibi özel kuralların uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin.

• Destek personeli sayınızı her bordro döneminde %10 (15 personele kadar %20) sınırına göre denetleyin.

• Yazılım faturalarınızda yazılım bedelini ayrıca gösterin.

• Girişim sermayesi fonu aktarım yükümlülüğünü ve YMM tasdik gerekliliğini mali müşavirinizle teyit edin.

• Teşviklerin 31.12.2028’de sona ereceğini unutmadan uzun vadeli planınızı buna göre yapın.

❓ Sıkça Sorulan Sorular

Teknoparkta şirket kurmak için asgari kaç personel gerekir? 

Teknoparkta şirket kurmak için asgari personel şartı yoktur; tek kişilik girişimler de başvurabilir. Asgari personel şartı Ar-Ge merkezleri için geçerlidir.

Teknopark şirketlerinin tüm gelirleri vergiden muaf mıdır? 

Hayır. Yalnızca bölgede yürütülen yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar istisnadır. Bölge dışı ticari faaliyet ve genel danışmanlık gelirleri vergiye tabidir.

Teknoparkta üretilen yazılımların satışında KDV hesaplanır mı? 

Bölgede üretilen belirli türdeki yazılımların teslim ve hizmetleri KDV’den istisnadır; ancak yazılım bedelinin faturada ayrıca gösterilmesi gerekir.

SGK desteğinden nasıl yararlanılır? 

Gelir vergisi stopajı teşvikine konu olan personel için işveren hissesinin %50’si Hazine tarafından karşılanır. Destek 5746 sayılı Kanun’a dayanır ve prim bildirimi SGK’nın tanımladığı şekilde yapılır.

Teknopark teşvikleri ne zamana kadar geçerli? 

Kazanç istisnası, personel teşvikleri ve KDV istisnası 31.12.2028 tarihine kadar uygulanır. Sonrası için yapılacak yasal düzenlemeleri takip etmenizi öneririz.